Taklif
Xarid emas, ishchi guruh
Mahsulotdan tashqari alohida, mazmunli dalil ham bor. Bu yerda sotib olinadigan narsa yoʻq. Kerak boʻlgani — muzokara stoli.
Imkoniyat
Onlayn distribyutsiya betaraf quvur emas. Bu bojxona yoʻli va boj chet elda yigʻiladi.
~93%
AQShdagi onlayn sayohat distribyutsiyasi ikki kompaniya — Expedia Group va Booking Holdings qoʻlida.
15–25%
har bir brondan olinadigan komissiya; bu pul mahalliy iqtisodiyotni butunlay tark etadi va unga qaytmaydi.
10–20%
mintaqa oʻzi egalik qiladigan va boshqaradigan kanalda har bir brondan mintaqada qoladi.
Bugun
Mehmon Samarqanddagi mehmon uyni chet el platformasi orqali bronlaydi. Bu toʻlovning 15–25 foizi mamlakatdan chiqib ketadi. U bilan birga mehmon bilan munosabat, tarif maʼlumotlari va talab signali ham ketadi.
Taklif
Xuddi shu bron mintaqada qurilgan va boshqariladigan kanal orqali oʻtadi. Uning 10–20 foizi shu yerda qoladi. Obyekt egasi koʻproq ishlaydi, sayohatchi kamroq toʻlaydi, soliq bazasi esa oʻsha bir kechalik turishdan oʻsadi.
Nega imkoniyat ayni hozir va nega u yopiladi
Distribyutsiya sunʼiy intellekt agentlari atrofida qayta qurilmoqda. Bir necha yil ichida bronlarning katta qismi sayohatchi nomidan ish koʻradigan dasturlar tomonidan boshlanadi va bu agentlar oʻzlari oʻqiy oladigan taklifni bronlaydi. Ana shu oʻtish — imkoniyat: ochiq protokollarda toʻgʻridan-toʻgʻri topiladigan va bronlanadigan mintaqa birovning tarmogʻiga kirish uchun pul toʻlashi shart emas. Uni oʻz shartlarida topish mumkin.
Oʻsha oʻtishning oʻzi — xavf ham. Agar mintaqa kech qolsa, u 2000-yillarning distribyutsiya tizimini yana yigirma yilga oʻsha stavkalarda va oʻsha shartlarda ijaraga oladi — narx pariteti, mehmon maʼlumotlari ustidan nazorat va har safar chiqib ketadigan marja.
Taklif etilayotgan ish hajmi
Toʻrtta qadam bu gʻoyani mazmunli ishga aylantiradi.
- 01
Boshlangʻich koʻrsatkichni aniqlash
Mintaqa bugun aslida qancha toʻlayotganini oʻlchash — bozorlar, obyekt toifalari va mavsumlar boʻyicha komissiya oqimi. Bizga maʼlum boʻlishicha, bu raqam Markaziy Osiyo uchun hech qachon eʼlon qilinmagan.
- 02
Ochiq distribyutsiya standartini belgilash
Buxorodagi mehmon uydan Toshkentdagi mehmonxonagacha mintaqadagi har qanday obyekt vositachisiz eʼlon qila oladigan va har qanday bron agenti oʻqiy oladigan tarif va boʻsh oʻrin almashinuvi.
- 03
Bitta yoʻnalishda sinov
Ipak yoʻlining bitta yoʻnalishi — Samarqand, Buxoro, Xiva — oʻlchangan boshlangʻich koʻrsatkichga nisbatan saqlab qolingan marjani koʻrsatish uchun yetarli.
- 04
Mintaqa darajasiga chiqarish
Bitta mamlakat uchun ishlagan narsa besh mamlakat uchun yanada yaxshiroq ishlaydi. Yagona Markaziy Osiyo qatlami bitta sayohatchi uchun raqobatlashayotgan beshta milliy qatlamdan ancha kuchli.
Nima hissa qilinadi
Bu sohada oʻn olti yil va distribyutsiya zanjirining har bir bosqichida qurilgan tizimlar: taklif tugʻiladigan obyekt boshqaruv qatlami, u sotiladigan bron qatlami va ikkisini bogʻlaydigan distribyutsiya qatlami. Uchalasi ham slaydda emas, 200 dan ortiq birlikdan iborat haqiqiy obyektda qurilgan va ishlab turibdi. Bu ish guruhga bepul beriladi va natijadagi standart birovning mulki emas, ochiq boʻlishi kerak.
Bu AQSh–Oʻzbekiston Biznes Kengashi uchun ham qiziqarli loyiha boʻlishi mumkin — ikkala tomon uchun oʻlchanadigan foyda keltiradigan hamkorlik hikoyasi va chinakam gʻayrioddiy: mintaqa ijaraga oladigan kirish emas, oʻzi toʻliq egalik qiladigan infratuzilma.
Karvonsaroylar Ipak yoʻlining dastlabki mehmondoʻstlik infratuzilmasi boʻlgan — mintaqa qurgan, mintaqa egalik qilgan va kelgan har bir yoʻlovchiga ochiq boʻlgan. Taklif shundan iboratki, uning raqamli muqobili ham shunday saqlansin.